کاربر عزیز نسخه جدید واژهیاب در دسترس است. در تاریخ ۳۰ اردیبهشت فعالیت این نسخه از سایت متوقف خواهد شد و نسخه جدید جایگزین میگردد. اگر از دفترواژه استفاده میکردید لازم است از آن بکاپ تهیه فرمایید چرا که این مورد به نسخه جدید منتقل نخواهد شد.
خطای سرور
متأسفانه سرور با خطا مواجه شد. مشکل را بررسی میکنیم و به زودی حل خواهیم کرد.
کاید پیدا نشد!
- از درستی املای واژهٔ نوشتهشده مطمئن شوید.
- شکل سادهٔ لغت را بدون نوشتن وندها و ضمایر متصل بنویسید.
- این جستوجو را در فرهنگهای دیگر انجام دهید.
-
جستوجو در متن
-
مغتم
لغتنامه دهخدا
مغتم . [ م ُ ت َم م ] (ع ص ) اندوهگین . اندوهناک . غمگین . غمناک : ز بهر آنچه کاید باتو گر غمگین بوی شایدز بهر آنچه کایدر ماند خواهد چون بوی مغتم .ناصرخسرو.
-
بی از آن
لغتنامه دهخدا
بی از آن . [ اَ ] (حرف اضافه ٔ مرکب ) بدون . بی آنکه : بی از آن کاید ازو هیچ خطا از کم و بیش سیزده سال کشید او ستم دهر ذمیم .ابوحنیفه ٔ اسکافی (سبک شناسی ج 1 ص 391).رجوع به بی ز شود.
-
خاو
لغتنامه دهخدا
خاو. (اِ) پرز. زغب . کرک . || پرز مخمل . (از ناظم الاطباء). || لغت دیگری است در خواب : گر خری دیوانه شد یک دم ّ گاوبر سرش چندان بزن کاید بخاو.مولوی .
-
خواو
لغتنامه دهخدا
خواو. [ خوا / خا ] (اِ) خواب که بعربی نوم خوانند. (برهان قاطع) (از انجمن آرای ناصری ) : گر خری دیوانه شد یک دم ّ گاودر سرش چندان بزن کآید بخواو.مولوی (از انجمن آرای ناصری ).
-
صدصد
لغتنامه دهخدا
صدصد. [ ص َ ص َ ] (ق مرکب ) صدتا صدتا.و مقصود تکثیر است یعنی فراوان : بعیب خویش یک دیده نمائی بعیب دیگران صدصد گشائی . نظامی .جنیبت کش وشاقان سرائی روانه صدصد از هر سو جدائی . نظامی .ز هر پیشه کآید جهان را بکارگزین کرد صدصد همه پیشه کار.نظامی .
-
مشکین سرشت
لغتنامه دهخدا
مشکین سرشت . [ م ُ / م ِ س ِ رِ ] (ص مرکب ) هر چیزی که دارای طبیعت مشک بود و بوی مشک دهد. (ناظم الاطباء). خوشبوی چون مشک . به مشک سرشته شده : درآمد به مشکوی مشکین سرشت چو آب روان کآید اندر بهشت .نظامی .
-
برچمیدن
لغتنامه دهخدا
برچمیدن . [ ب َ چ َ دَ ] (مص مرکب ) چمیدن : وز هوس خویش همی برچمی بیهده ای درخور مقدار خویش . ناصرخسرو.سخن با سر شبان جز سخته و پخته مگو هرگزولیکن با رمه هر گونه ای کاید همی برچم . ناصرخسرو.رجوع به چمیدن شود.
-
زنگ گرفتن
لغتنامه دهخدا
زنگ گرفتن . [ زَ گ ِرِ ت َ ] (مص مرکب ) زنگ زده شدن . زنگ پذیرفتن . به زنگ و تیرگی آلوده شدن . کدر شدن . تیره شدن : همه تن گرفته ز زنجیر زنگ ز دودش زتن زنگ کاید به جنگ . فردوسی .رخ روشن را زیر زره خود مپوش که رخ روشن تو زیر زره گیرد زنگ . فرخی .خاطرت...
-
صنوبرخرام
لغتنامه دهخدا
صنوبرخرام . [ ص َ / ص ِ ن َ / نُو ب َ خ ُ ] (ص مرکب ) آنکه خرامیدن او همانند صنوبر است در حرکت به چپ و راست : خورشید زیر سایه ٔ زلف چو شام اوست طوبی غلام قد صنوبرخرام اوست .سعدی .با قامت بلند صنوبرخرامشان سرو بلند و کاج بشوخی رمیده اند. سعدی .چندان ب...
-
واجب آمدن
لغتنامه دهخدا
واجب آمدن . [ ج ِ م َ دَ ] (مص مرکب ) لازم بودن . واجب شدن . لازم شدن : آنچه به حکم معدلت و راستی واجب آمدی بر آن رفتی . (تاریخ بیهقی ).که کرمشان به عطسه ماندراست کاید الحمد واجب آخر کار. خاقانی .واجب آمد چونکه بردم نام اوشرح کردن رمزی از انعام او. م...
-
رستم خان شیبانی
لغتنامه دهخدا
رستم خان شیبانی . [ رُ ت َ ن ِ ش َ ] (اِخ ) یا رستم شیبانی ، پسر جانی بیگ سلطان بن سلطان ابوالخیرخان . در تذکره ٔموسوم به مذکر الاحباب سه بیت زیر از او آمده است :با آنکه جز گناه نکردم دمی مرابی نعمتی نماند در ایام زندگی آنکو به فضل خویش مرا عقل و جان...
-
سهی قد
لغتنامه دهخدا
سهی قد. [ س َ ق َ دد / ق َ ] (ص مرکب ) سهی قامت . بلندقامت . موزون اندام : برخ شد کنون چون گل ارغوان سهی قد و زیبارخ و پهلوان . فردوسی .چندان بود کرشمه و ناز سهی قدان کآید بجلوه سرو صنوبرخرام ما. حافظ.ندانم از چه سبب رنگ آشنایی نیست سهی قدان سیه چشم ...
-
قصب پوش
لغتنامه دهخدا
قصب پوش . [ ق َ ص َ ] (نف مرکب ) آنکه پاره ٔ ابریشمین و کتان پوشد. پوشنده ٔ قصب : ولی آن دلستان کآید درآغوش نه من چون من بتی باشد قصب پوش . نظامی .ز راه پاسخ آن ماه قصب پوش ز شکّر کرد شه را حلقه در گوش . نظامی .نشسته لعل داران قصب پوش قصب بر ماه بسته...
-
بی مقدار
لغتنامه دهخدا
بی مقدار. [ م ِ ] (ص مرکب ) (از: بی + مقدار) بی وقار و سبکسر. (آنندراج ). بی قدر و بی رتبه . بدون شرف و اعتبار. بدون قدرت . بی مایه و فقیر. (ناظم الاطباء) : نیاید آن نفع از ماه کآید از خورشیداگرچه منفعت ماه نیز بی مقدار. بوحنیفه ٔ اسکافی .اگر خوارست ...
-
غمگین بودن
لغتنامه دهخدا
غمگین بودن . [ غ َ دَ ] (مص مرکب ) غمناک بودن . اندوهگین بودن : مباش غمگین یک لفظ یاد گیر لطیف شگفت و کوته لیکن قوی و بابنیاد. کسائی .ور از من بدآگاهی آرد کسی مباش اندرین کار غمگین بسی . فردوسی .وز آن پس فرستاد نزد پلاش که از مرگ پیروز غمگین مباش . ف...