کاربر عزیز نسخه جدید واژهیاب در دسترس است. در تاریخ ۳۰ اردیبهشت فعالیت این نسخه از سایت متوقف خواهد شد و نسخه جدید جایگزین میگردد. اگر از دفترواژه استفاده میکردید لازم است از آن بکاپ تهیه فرمایید چرا که این مورد به نسخه جدید منتقل نخواهد شد.
خطای سرور
متأسفانه سرور با خطا مواجه شد. مشکل را بررسی میکنیم و به زودی حل خواهیم کرد.
هرسو پیدا نشد!
- از درستی املای واژهٔ نوشتهشده مطمئن شوید.
- شکل سادهٔ لغت را بدون نوشتن وندها و ضمایر متصل بنویسید.
- این جستوجو را در فرهنگهای دیگر انجام دهید.
-
جستوجو در متن
-
دستان نواز
لغتنامه دهخدا
دستان نواز. [ دَ ن َ ] (نف مرکب ) دستان نوازنده .نوازنده ٔ دستان . نوازنده ٔ آهنگ موسیقی : همی آمد از بیشه هرسو فرازنه گوینده پیدا نه دستان نواز. اسدی .شدآگه که دانای دستان نوازبه دستان بر او داشت پوشیده راز. نظامی .ز چنگ ابریشم دستان نوازان دریده پر...
-
راه آوردن
لغتنامه دهخدا
راه آوردن . [ وَ دَ ] (مص مرکب ) آوردن مذهب . آوردن آیین و رسم . طریقه و شیوه ای پیش کشیدن . رسم و سنتی پیشنهاد کردن . سنتی ارائه کردن . شیوه و رسمی پیش گرفتن : ز هرسو سلاح و سپاه آوریم به نوی یکی تازه راه آوریم . فردوسی .چو از کین و نفرین بپرداخت شا...
-
شکم وار
لغتنامه دهخدا
شکم وار. [ ش ِ ک َ ] (اِ مرکب ) به اندازه ٔ یکبار سیر خوردن . به اندازه ٔ یک بار خوردن و سیر شدن غذا : چرا از پی یک شکم وار نان گراینده باید به هرسو عنان . نظامی .هر کجا چون زمین شکم خواریست از زمین خورد او شکم واریست . نظامی .درین پشته منه بر پشت با...
-
نیم چهر
لغتنامه دهخدا
نیم چهر. [ چ ِ ] (اِ مرکب ) نیم رخ . نیم چهره . رجوع به نیم چهره شود. || نسناس . (یادداشت مؤلف ). رجوع به نسناس شود : ز مردم هم آنجا به هرسو رمه بدیدند پویان برهنه همه به یک چشم و یک رو و یک دست و پای به تک همچو آهو جهنده ز جای دو تن هم بر استاد ز ا...
-
دیصان
لغتنامه دهخدا
دیصان . [ دَ ی َ ] (ع مص ) مایل گردیدن از راه . (از تاج العروس ) (از منتهی الارب ). || روباه بازی کردن . (تاج المصادر بیهقی ). || به هرسو رفتن غده در زیر انگشت دست حرکت دهنده ٔ آن . (از منتهی الارب ): داصت الغدة؛ بهر سو رفت و لغزید غده در زیر پوست و ...
-
شمس الدین
لغتنامه دهخدا
شمس الدین . [ ش َ سُدْ دی ] (اِخ ) شمس اوزجندی . قاضی شمس الدین منصوربن محمود از شعرا و فضلای مشهور زمان خود بود و به صدرالشریعه شهرت داشت . از اشعار اوست :برخیز که شمع است و شراب است و من وتوآوازه ٔ مرغ سحری خاست ز هرسوبرخیز که برخاست پیاله به یکی پ...
-
ناسپاس شدن
لغتنامه دهخدا
ناسپاس شدن . [ س ِ ش ُ دَ ] (مص مرکب ) کفران ورزیدن . ناشکری کردن : شنیدی که ضحاک شد ناسپاس ز دیو و ز جادو جهان پرهراس . فردوسی .و صحبت نیکان و کردار نیک را ناسپاس مشو. (منتخب قابوسنامه ص 38).دولت خود بین و مشو ناسپاس شکر بگو بر کرم بی قیاس . امیرخسر...
-
پزانیاس
لغتنامه دهخدا
پزانیاس . [ پ ُ ] (اِخ ) از سرداران نامی اسپارت بود که به کمک آریستیدس ماردُنیوس سردار سپاه ایران را در محل پلاته شکست داد (479 ق .م .) لکن پس از چندی بر آن شد که در اسپارت حکمران مستبد گردد و با خشایارشا که بدو در عوض خیانتی وعده ٔ سلطنت یونان را دا...
-
چرخ اطلس
لغتنامه دهخدا
چرخ اطلس . [ چ َ خ ِ اَ ل َ ] (ترکیب اضافی ، اِ مرکب ) فلک الافلاک . (ناظم الاطباء). فلک نهم . (ناظم الاطباء). چرخ اکبر. عرش اعظم . کنایه از عرش مجید که فلک نهم باشد : دهرز چرخ اطلسش کرده ردای کبریانقش طراز آن ردا عین بقای ایزدی . خاقانی .بسکه هرسو ش...
-
آوردنی
لغتنامه دهخدا
آوردنی . [ وَ دَ ] (ص لیاقت ، اِ) درخور آوردن . ازدرِ آوردن . || آنچه باید آوردن : ز پوشیدنی هم ز آکندنی ز هرسو بیاورد آوردنی . فردوسی .کنیم از سر آباد با خوردنی بیاریم هر چیز آوردنی . فردوسی .گیاشان بود زآن سپس خوردنی بپویند هر سو به آوردنی . فردوسی...
-
ناطق
لغتنامه دهخدا
ناطق . [ طِ ] (اِخ ) محمد شفیع (میر سید...) اصلا از سادات اصفهان است و در ولایت دکن (هندوستان ) تولد یافته وبا شیخ محمدعلی حزین در شاه جهان آباد معاشرت داشته وبه روایت سیدعبداﷲ شوشتری «در کمال سلامت نفس و استغنای طبع و تعفف و قناعت به تحصیل مشغول و ا...
-
روشن چراغ
لغتنامه دهخدا
روشن چراغ . [ رَ / رُو ش َ چ َ / چ ِ ] (اِ مرکب ) کنایه از خورشید : چو سروسهی کژ بگردد بباغ بروبر شود تیره روشن چراغ .فردوسی .چو برزد سر از کوه روشن چراغ ببردند بالای زرین جناغ . فردوسی . || (اِ مرکب ) نام نواییست از موسیقی . (برهان قاطع) (انجمن آرا)...
-
بهاءالدین
لغتنامه دهخدا
بهاءالدین . [ ب َ ئُد دی ] (اِخ ) کریمی السمرقندی . ازاماثل سمرقند بود و لطایف الفاظ او همه شکر و قند بود. اگرچه مرکز دایره ٔ فضل بود، اما دایره وار بر مرکز خراسان احاطت یافت و چون آفتاب در مملکت نیمروز کمالی حاصل کرد. در آن وقت که در تدوار و تطواف ب...
-
ببار
لغتنامه دهخدا
ببار. [ ب ِ ] (ص مرکب ) (از: بَ + بار) که بار بر پشت دارد. زیر بار. بارکرده شده . بار برنهاده : به پیش اندرون هدیه ٔ شهریارده اسب و ده استر به زین و ببار. فردوسی . || درختی که بار دارد. که به بار است . بارور. پربار. درختی که بدان میوه باشد. بن میوه د...
-
چسته
لغتنامه دهخدا
چسته . [ چ َ ت َ / ت ِ ] (اِ) بمعنی نغمه و آهنگ باشد. (برهان ). نغمه را گویند. (جهانگیری ). بمعنی نغمه است . (انجمن آرا) (آنندراج ). نغمه و آهنگ . (ناظم الاطباء). نغمه . (فرهنگ نظام ). آواز و آهنگ خوانندگی : ز قول مطرب دلکش نیوشی چسته های خوش ز دست س...