کاربر عزیز نسخه جدید واژهیاب در دسترس است. در تاریخ ۳۰ اردیبهشت فعالیت این نسخه از سایت متوقف خواهد شد و نسخه جدید جایگزین میگردد. اگر از دفترواژه استفاده میکردید لازم است از آن بکاپ تهیه فرمایید چرا که این مورد به نسخه جدید منتقل نخواهد شد.
خطای سرور
متأسفانه سرور با خطا مواجه شد. مشکل را بررسی میکنیم و به زودی حل خواهیم کرد.
نیی پیدا نشد!
- از درستی املای واژهٔ نوشتهشده مطمئن شوید.
- شکل سادهٔ لغت را بدون نوشتن وندها و ضمایر متصل بنویسید.
- این جستوجو را در فرهنگهای دیگر انجام دهید.
-
جستوجو در متن
-
دسته به سر
لغتنامه دهخدا
دسته به سر. [ دَ ت َ / ت ِ ب ِ س َ ] (ص مرکب ) گالی بسر . (ظاهراً کوخ نشین و ساکن خانه ٔ نیی و پوشالی ).
-
کپر
لغتنامه دهخدا
کپر. [ ک َ پ َ ] (اِ) در لغت مردم بلوچ ، خانه ای است از نی و بوریا و مانندآن . خانه هائی است که اسکلت آنها از چوب خرماست و اطراف آنها با حصیر بسته می شود. نام خانه های حصیری که در فلاحیه خوزستان کنند، که گاه از منسوجی درشت و گاه از شاخ و برگ درخت ساخ...
-
کلکین
لغتنامه دهخدا
کلکین . [ ک ِ ] (ص نسبی ) منسوب به کِلک . ساخته از نای . نیی . نیین . (فرهنگ فارسی معین ). از کلک . (یادداشت به خط مرحوم دهخدا) : و کمان وی بدان روزگار چوبین بود بی استخوان ، یک پاره ، چون درونه ٔ حلاجان و تیر وی کلکین با سه پر و پیکان بی استخوان . (...
-
تئودوز
لغتنامه دهخدا
تئودوز. [ ت ِ ءُ دُ ] (اِخ ) تئودوسیوس . هندسه دان یونانی که در قرن اول میلادی میزیست . وی در «بیتی نی » متولد شد و بنامهای «تئودوز تری پولیی » و «تئودوز بیتی نیی » نیز شهرت داشت . از وی سه اثر جالب باقی مانده است : «سفه ریکا» ، «دو هابیتاسیونیبوس » ...
-
طاسبازی
لغتنامه دهخدا
طاسبازی . (حامص مرکب ) نوعی از بازی بازیگران ؛ و آن چنان باشد که طاس را بهوا انداخته بر سر چوبی یا نیی میگیرند و بر آن می گردانند. || به معنی شعبده بازی نیز آمده . (غیاث اللغات ) : لباس خضر بپوشید و طاسبازی کردز بچگان مشعبدنشان دهد نرگس . محمد عرفی ....
-
بجان آوردن
لغتنامه دهخدا
بجان آوردن . [ ب ِ وَ دَ ] (مص مرکب ) به تنگ آوردن . (برهان قاطع) (انجمن آرای ناصری ). عاجز کردن . بستوه آوردن . زله کردن . || کنایه از کشتن . به قتل آوردن . (برهان قاطع) (انجمن آرای ناصری ) : گر صفی از خصم بجان آوری مرد نیی گر بزبان آوری .خسرو.
-
کینه کشیدن
لغتنامه دهخدا
کینه کشیدن . [ ن َ / ن ِ ک َ / ک ِ دَ ] (مص مرکب ) انتقام . (تاج المصادر بیهقی ) (ترجمان القرآن ) (منتهی الارب ). انتقام کشیدن . (ناظم الاطباء). انتقامجویی کردن : اگر خشم نیافریدی هیچکس روی ننهادی سوی کینه کشیدن . (تاریخ بیهقی ).ارجو که زود سخت به فو...
-
شیفته رای
لغتنامه دهخدا
شیفته رای . [ ت َ / ت ِ ] (ص مرکب ) که چون عاشقان و مفتونان فکر و اندیشه دارد. با اندیشه و رای درهم : من چو مخمور ز تب شیفته چشمم چه عجب گرچو مصروع ز غم شیفته رایید همه . خاقانی .تا بود جوانی آتش جان افزای جانباز چو پروانه بدم شیفته رای . خاقانی .تو ...
-
قلم تراش
لغتنامه دهخدا
قلم تراش . [ ق َ ل َ ت َ ] (اِ مرکب ) نوعی از کارد درازدسته که بدان قلم تراشند. چاقو و گزلکی که بدان قلم و جز آن میتراشند. (آنندراج ) (ناظم الاطباء). قسمی چاقوی ظریف که قلم های نیی را با آن میتراشند : الماس قلمتراش و ملماس قلم انقاس مداد و نام جنسش ح...
-
برکاست
لغتنامه دهخدا
برکاست . [ ب َ ] (مص مرکب مرخم ، اِمص ) کمی . کاهش : بدو گفت بیژن که این راست است ز من کار تو پاک برکاست است . فردوسی .زآنکه در حسن برافزونی و برکاست نیی من بعشق تو برافزونم و برکاست نیم . سوزنی . || (ن مف مرکب ) برکاسته .- برکاست تر ؛ باریک تر : بدو...
-
برافزون
لغتنامه دهخدا
برافزون . [ ب َ اَ ] (ص مرکب ) رو به افزایش . دائم التزاید. روزافزون : شرم چرا داشت باید ای عجب او رازان کرم و فضل روزروز برافزون . فرخی .جاوید زیادی بشادکامی شادیت برافزون و غم بنقصان . فرخی .تا بقیامت براین نهاد و نسق بادروز برافزون به فر و رونق و ...
-
بررستن
لغتنامه دهخدا
بررستن . [ ب َرْ، رُ ت َ ] (مص مرکب ) روییدن . برستن . رستن : ببالای بررسته چون زادسروی بروی دل افروز چون بوستانی . فرخی .نشنیده ای که زیر چناری کدوبنی بر رست و بر دوید بر او بر بروز بیست . ناصرخسرو.شبانی بیابانی آمد ز راه نیی دید بررسته از قعر چاه ....
-
نیشه
لغتنامه دهخدا
نیشه . [ ن َ / ن ِ ش َ / ش ِ ] (اِ مصغر) نیچه . نی خرد که شبانان نوازند. (از انجمن آرا). نای نواختنی . (ناظم الاطباء). توتک . یراعه . (یادداشت مؤلف ). نیز رجوع به نیچه شود : چون نیشه ٔ ضمیر من آوا دهد برون جان معزّی آنجا معزی کند به رقص . خاقانی .با...
-
غمگین بودن
لغتنامه دهخدا
غمگین بودن . [ غ َ دَ ] (مص مرکب ) غمناک بودن . اندوهگین بودن : مباش غمگین یک لفظ یاد گیر لطیف شگفت و کوته لیکن قوی و بابنیاد. کسائی .ور از من بدآگاهی آرد کسی مباش اندرین کار غمگین بسی . فردوسی .وز آن پس فرستاد نزد پلاش که از مرگ پیروز غمگین مباش . ف...
-
الفغدن
لغتنامه دهخدا
الفغدن . [ اَ ف َ دَ ] (مص ) اندوختن . کسب کردن . (صحاح الفرس ). جمع کردن . ذخیره کردن . گرد کردن . الفاختن . الفختن . الفخدن . الفیدن . الفنجیدن . ماضی الفغدن از خود آن و امر و نهی و مضارع آن از الفنجیدن می آید مانند الفغدم ، بیلفنج . رجوع به الفاخت...