قزوینی . [ ق َزْ ] (اِخ ) محمدبن عبدالوهاب . از دانشمندان و متتبعان بزرگ است . وی در 1294 هَ .ق . در تهران تولد یافت و تحصیلات مقدماتی و علوم متداوله ٔ اسلامی را در همان شهر فراگرفت ، و از جمله ٔ از استادان فقه وی حاج شیخ فضل اﷲ نوری و استادان کلام و حکمت قدیم وی حاج شیخ علی نوری را میتوان نام برد. در سال 1322 هَ . ق . به دعوت برادر خود میرزا احمدخان به لندن سفر کرد و مدت مدیدی در آنجا و سپس در پاریس و پس از آن در آلمان و باز مجدداً در پاریس اقامت کرد و در این نقاط با بعضی از مستشرقان اروپا آشنا شد، از جمله در لندن با ادوارد براون انگلیسی و مستر الس و مستر آمدروز و سر اینزن رس و ولادیمیر مینورسکی مستشرق معروف روسی که در لندن اقامت داشت . و در برلین با مرکوارت مستشرق معروف آلمانی صاحب ایرانشهر و ادوارد زاخائو و دکتر موریتز و سباستیان بک مؤلف «صرف و نحو مفصلی برای زبان فارسی » به آلمانی و غیرهم . در مدت اقامت وی در اروپا کتب زیر به تصحیح او رسید وبه مخارج اوقاف خیریه ٔ گیپ با ادوارد براون به طبع رسید: 1- تذکره ٔ لباب الالباب ج 1. 2- مرزبان نامه . 3- المعجم . 4- چهارمقاله ٔ عروضی با حواشی مفصل و مبسوط در آخر آن . 5 و 6 و 7 - تاریخ جهانگشای جوینی با حواشی مفصل مبسوط در آخر جلد سوم و مقدمه ٔ مبسوط بر جلداول . 8- ترجمه ٔ لوایح جامی به فرانسوی . 9- رساله ای در شرح حال مسعودسعد سلمان که فقط ترجمه ٔ آن به انگلیسی توسط ادوارد براون به طبع رسیده است نه اصل فارسی آن . 10- دیباچه ای بر تذکرةالاولیاء شیخ عطار چ نیکلسون در لیدن . 11- رساله ای در شرح احوال شیخ ابوالفتوح رازی که به عنوان خاتمةالطبع در آخر جلد پنجم کتاب مزبور در طهران به طبع رسیده . 12 و 13- عده ای از مقالات متفرقه ٔ تاریخی و ادبی و انتقادی که در تحت عنوان بیست مقاله ٔ قزوینی در دو جلد به طبع رسیده است . جلد اول آن در بمبئی به وسیله ٔ ابراهیم پورداود بسال 1307 هَ . ش . و جلد دوم بوسیله ٔ عباس اقبال به سال 1313 هَ . ش . طبع شده است . 14- رساله ای در شرح احوال ابوسلیمان منطقی سجستانی مؤلف صوان الحکمة که به سال 1312 هَ . ش . در پاریس به طبع رسید. 15- رساله ای در تحقیق مؤلف نفثةالمصدور یعنی محمد نسوی منشی جلال الدین منکبرنی که به سال 1308 هَ . ش . به اهتمام عباس اقبال در تهران به طبع رسیده است . 16- رساله ای راجع به ممدوحین سعدی و شرح احوال آنان که به سال 1317 هَ . ش . توسط حبیب یغمائی ابتدا در مجله ٔ تعلیم و تربیت و سپس جداگانه در طهران به طبع رسیده است . 17- دیوان حافظ که از روی چندین نسخه ٔ قدیمی تصحیح کرده و به سال 1320 در هَ . ش . تهران به اهتمام وزارت فرهنگ به طبع رسیده است . وی در اواخر سال 1318 هَ . ش . به واسطه ٔ ظهور جنگ در اروپا و صعوبت اقامت خارجیان در آنجا به طهران مراجعت کرد و 10 سال آخر عمر خود را در طهران گذرانید و در روز جمعه ششم خرداد 1328 هَ . ش . / 28 رجب 1368 هَ . ق . / 27 مه ٔ 1949 م . نزدیک ساعت 10 و نیم بعدازظهر در طهران وفات یافت . علامه قزوینی از نوادر نوابغی بود که وسعت معلومات قدیم و جدید را با غریزه ٔ کنجکاوی و دقت در شأن هر چیز و استقصای یک موضوع را تا درک کنه و علت آن و روش انتقادی علمی و انصاف و بیطرفی علمای جدید جمع داشت . بزرگترین فضل قزوینی این است که وی پس از آنکه علوم قدیمه و اسلامی را فراگرفت ، چون گذارش به اروپا افتاد بر اثر عشق سوزانی که به فراگرفتن هر چیز داشت تحقیقات علمای آن سرزمین را مورد مطالعه ٔ دقیق قرار داد. (از مجله ٔ یغما سال 1327 هَ . ش . و مجله ٔ یادگار سال 1327 هَ . ش .).
کاربر عزیز نسخه جدید واژهیاب در دسترس است. در تاریخ ۳۰ اردیبهشت فعالیت این نسخه از سایت متوقف خواهد شد و نسخه جدید جایگزین میگردد. اگر از دفترواژه استفاده میکردید لازم است از آن بکاپ تهیه فرمایید چرا که این مورد به نسخه جدید منتقل نخواهد شد.
خطای سرور
متأسفانه سرور با خطا مواجه شد. مشکل را بررسی میکنیم و به زودی حل خواهیم کرد.
واژه پیدا نشد!
- از درستی املای واژهٔ نوشتهشده مطمئن شوید.
- شکل سادهٔ لغت را بدون نوشتن وندها و ضمایر متصل بنویسید.
- این جستوجو را در فرهنگهای دیگر انجام دهید.