دیالمة. [ دَ ل ِ م َ ] (اِخ ) دیلمیان و رجوع به آل بویه شود.
- دیالمه ٔ اصفهان و همدان ؛ شاخه ای از سلسله ٔ آل بویه از شعبه ٔ دیالمه ٔ ری که در اصفهان و همدان از حدود سال 366 هَ .ق . غالباً بطور مستقل و گاه در هر یک ازدو ولایت بطور جداگانه حکومت کرده اند. مؤسس واقعی این دولت رکن الدوله ابوعلی حسن دیلمی است . (320 هَ .ق . / 932 م .) و بعد از او پسرش مؤیدالدوله منصور دیلمی (366 - 373 هَ .ق . / 976 - 983 م .) (فقط اصفهان ).و بعد از او برادرش فخرالدوله ابوالحسن علی دیلمی (366 هَ .ق .) بضمیمه ٔ اصفهان در 373 هَ .ق . 976 م .) ولایت او را ضمیمه ٔ قلمرو خویش کرد.
سپس بترتیب شمس الدوله ابوطاهر دیلمی . (همدان فقط) 387 هَ.ق . / 997 م . و سماءالدوله ابوالحسن دیلمی (حدود 412 - 414 هَ .ق . / 1021 - 1023 م .) (ابن کاکویه معزولش کرد) و مجدالدوله ابوطالب رستم (محمود غزنوی خلعش کرد) (387 - 420 هَ .ق . / 997 - 1029 م .) در آنجا امارت داشته اند. رجوع به طبقات سلاطین اسلام تألیف لین پول و دائرة المعارف اسلامی و رجوع به تاریخ مفصل ایران تألیف اقبال آشتیانی ص 164 به بعد شود.
- دیالمه ٔ بغداد یا عراق ؛ شعبه ای از سلسله ٔ آل بویه که از حدود 320 - 447هَ .ق . / 932 - 1055 م . در بغداد فرمانروائی کرده اند و بعضی از امرای آنها بر اهواز و کرمان نیز استیلا داشته اند مؤسس امارت این شعبه از آل بویه معزالدوله ٔدیلمی بود و بعد از او بترتیب عزالدوله ٔ دیلمی و عضدالدوله ٔ دیلمی ، صمصام الدوله ٔ دیلمی ، شرف الدوله ٔ دیلمی ، عماد الدوله ٔ دیلمی ، سلطان الدوله ٔ دیلمی ، مشرف الدوله ٔ دیلمی ، جلال الدوله ٔ دیلمی ، عمادالدوله ٔ دیلمی وملک رحیم در آنجا امارت کرده اند. بعضی از امرای این شعبه از آل بویه عنوان شاهنشاه داشته اند و غالب آنهابر خلیفه و دستگاه خلافت مستولی بوده اند. دولت این شعبه از آل بویه بدست سلاجقه منقرض گشت . رجوع به طبقات سلاطین اسلام لین پول و دائرة المعارف اسلامی شود.
- دیالمه ٔ ری ؛ شعبه ای از سلسله ٔ آل بویه که از 320 - 420 هَ .ق . بر ری و نواحی مجاور فرمانروایی کرده اند. مؤسس این سلسله رکن الدوله ٔ دیلمی بود وبعد از او پسرش فخرالدوله ٔدیلمی و زن او سیده خاتون در واقع به نیابت از جانب پسرش ، مجدالدوله ٔ دیلمی در آن ولایت حکومت کرده اند. دولت این شعبه از دیالمه در ری بدست غزنویان منقرض گشت و امارت شاخه ٔ فرعی دیگری از آنها هم که در اصفهان و همدان بطور مستقل حکومت داشتند بدست بنی کاکویه برافتاد. رجوع به دیالمه ٔ اصفهان و همدان و تاریخ مفصل ایران مرحوم اقبال آشتیانی ص 164 به بعد شود.
- دیالمه ٔ فارس ؛ شعبه ای از سلسله ٔ آل بویه که از (320 تا حدود 447 هَ .ق . / 932 تا 1055 م .) در فارس فرمانروایی کرده اند و بعضی از امرای این شعبه بربغداد و حوالی و برخی بر اهواز و کرمان نیز امارت وتسلط داشته اند. مؤسس امارت این شعبه از آل بویه عمادالدوله ابوالحسن علی دیلمی (320 هَ .ق . / 932 م .) بود که بعد از او بترتیب عضدالدوله ابوشجاع خسرودیلمی (338 هَ .ق . / 949 م .) و شرف الدوله ابوالفوارس شیر ذیل دیلمی . (372 هَ .ق . / 982 م .) صمصمام الدوله ابوکالیجار مرزبان دیلمی (379 هَ .ق . / 989 م .)، بهاءالدوله ابونصر فیروز دیلمی (388 هَ .ق . / 998 م .) و سلطان الدوله ابوشجاع دیلمی . (403 هَ .ق . / 1021 م .). و عمادالدوله ابوکالیجار مرزبان دیلمی (415 هَ .ق . / 1024 م .) و ابونصر خسرو فیروز (ملک رحیم ). (440 - 417هَ .ق . / 1048 - 1055 م .) در آن ولایت و حوزه های متعلق بدان حکومت کرده اند. دولت دیالمه ٔ فارس بدست سلاحقه برافتاد. رجوع به طبقات سلاطین لین پول و تاریخ مفصل ایران تألیف عباس اقبال آشتیانی ص 164 به بعد شود.
- دیالمه ٔ کرمان ؛ شاخه ای از سلسله ٔ آل بویه از شعبه ٔ دیالمه ٔ بغداد که از سال (403 - 448 هَ .ق . / 1021 - 1056 م .) در کرمان مستقلاً فرمانروایی داشته اند این شاخه از دیالمه اخلاف بهاءالدوله ٔ دیلمی (388 هَ .ق . / 998 م .) فرمانروای فارس و بغداد و اهواز بوده اند و از آنها سه تن در ولایت کرمان حکومت کرده اند که بترتیب عبارتند از: قوام الدوله ابوالفوارس دیلمی (403 هَ .ق . / 1012 م .) و عمادالدوله ٔ دیلمی (419 هَ .ق - 1028 م .) و فولادستون ابومنصوردیلمی . (440 - 448 هَ .ق . / 1048 - 1056 م .) و دولت آنها به دست سلاجقه برافتاد. ولایت کرمان از آغاز امارت مستقل قوام الدوله از (324 - 403 هَ .ق .) در تحت حکم امرای دیالمه ٔ فارس و دیالمه ٔ بغداد بود. رجوع به طبقات سلاطین اسلام لین پول و دائرة المعارف فارسی و تاریخ ایران عباس اقبال آشتیانی ص 164 به بعد شود.
کاربر عزیز نسخه جدید واژهیاب در دسترس است. در تاریخ ۳۰ اردیبهشت فعالیت این نسخه از سایت متوقف خواهد شد و نسخه جدید جایگزین میگردد. اگر از دفترواژه استفاده میکردید لازم است از آن بکاپ تهیه فرمایید چرا که این مورد به نسخه جدید منتقل نخواهد شد.
خطای سرور
متأسفانه سرور با خطا مواجه شد. مشکل را بررسی میکنیم و به زودی حل خواهیم کرد.
واژه پیدا نشد!
- از درستی املای واژهٔ نوشتهشده مطمئن شوید.
- شکل سادهٔ لغت را بدون نوشتن وندها و ضمایر متصل بنویسید.
- این جستوجو را در فرهنگهای دیگر انجام دهید.