کاربر عزیز نسخه جدید واژهیاب در دسترس است. در تاریخ ۳۰ اردیبهشت فعالیت این نسخه از سایت متوقف خواهد شد و نسخه جدید جایگزین میگردد. اگر از دفترواژه استفاده میکردید لازم است از آن بکاپ تهیه فرمایید چرا که این مورد به نسخه جدید منتقل نخواهد شد.
نتایج زیر ناقص است. برای مشاهدهٔ موارد بیشتر روی دکمه کلیک نمایید. جستوجوی بیشتر
خطای سرور
متأسفانه سرور با خطا مواجه شد. مشکل را بررسی میکنیم و به زودی حل خواهیم کرد.
مایه ور پیدا نشد!
- از درستی املای واژهٔ نوشتهشده مطمئن شوید.
- شکل سادهٔ لغت را بدون نوشتن وندها و ضمایر متصل بنویسید.
- این جستوجو را در فرهنگهای دیگر انجام دهید.
-
مایه ٔ شب
لغتنامه دهخدا
مایه ٔ شب . [ ی َ / ی ِ ی ِ ش َ ] (ترکیب اضافی ، اِ مرکب ) کنایه از سیاهی و تاریکی شب باشد. (برهان ) (آنندراج ).
-
مایه ٔ صدق
لغتنامه دهخدا
مایه ٔ صدق . [ ی َ / ی ِ ی ِ ص ِ ] (اِخ ) کنایه از ابابکربن ابی قُحافه است . (برهان ) (از آنندراج ). ابوبکر صدیق رضی اﷲ عنه . (ناظم الاطباء).
-
مایه ٔ کشمیر
لغتنامه دهخدا
مایه ٔ کشمیر. [ ی َ / ی ِ ی ِ ک َ / ک ِ ] (ترکیب اضافی ، اِ مرکب ) کنایه از بت کشمیر است : همیشه تا بپرستند مایه ٔ کشمیرهمیشه تا بفروزند مایه ٔ خرداد.مسعودسعد (دیوان چ یاسمی ص 128).
-
مایه آمدن
لغتنامه دهخدا
مایه آمدن . [ ی َ / ی ِ م َ دَ ] (مص مرکب ) در تداول عامه ، از کسی نزد دیگری بدگویی کردن . معایب و بدیهای کسی را در پیش دیگری آشکار کردن . (یادداشت به خط مرحوم دهخدا). فرهنگ لغات عامیانه ٔ جمال زاده ذیل «مایه را آمدن » آرد: از کسی شکایت کردن ، کسی را...
-
مایه پنیر
لغتنامه دهخدا
مایه پنیر. [ ی َ / ی ِ پ َ ] (اِ مرکب ) پنیر مایه . رجوع به همین کلمه و ترکیب مایه ٔ پنیر ذیل مایه شود.
-
مایه خمیر
لغتنامه دهخدا
مایه خمیر. [ ی َ / ی ِ خ َ ] (اِ مرکب ) خمیر مایه . خمیر ترش شده که به خمیر زنند تخمیر را. (یادداشت به خط مرحوم دهخدا). و رجوع به خمیر مایه شود.
-
مایه رفتن
لغتنامه دهخدا
مایه رفتن . [ ی َ / ی ِ رَ ت َ ] (مص مرکب ) در تداول عامه ، خرج کردن برای پیشرفت کاری : فلانی دویست تایی مایه رفت تا... (یادداشت به خط مرحوم دهخدا). پول خرج کردن . در خرج غلتیدن برخلاف میل خود و از روی کره و اجبار: در مرافعه ای که با فلان کس داشتیم س...
-
مایه زدن
لغتنامه دهخدا
مایه زدن . [ ی َ / ی ِ زَ دَ ] (مص مرکب ) اندکی از ماست ترش شده را درداخل شیر جوشیده کردن تا به ماست تبدیل گردد و یا پنیر مایه را داخل شیر کردن تا به پنیر تبدیل گردد.- امثال :مگر ماست به دهانت مایه زده اند ؛ یعنی چرا جواب نگویی . (امثال و حکم ج 4 ص ...
-
مایه ساختن
لغتنامه دهخدا
مایه ساختن . [ ی َ / ی ِ ت َ ] (مص مرکب ) سرمایه ساختن . بضاعت فراهم کردن : چون وزیر از رهزنی مایه مسازخلق را تو برمیاور از نماز. مولوی .و رجوع به مایه کردن شود.
-
مایه شتر
لغتنامه دهخدا
مایه شتر. [ ی َ / ی ِ ش ُ ت ُ ] (اِ مرکب ) مانند گاودارو چیزی است که زنان برای فربه شدن خورند. شترمایه . (یادداشت به خط مرحوم دهخدا).
-
مایه کردن
لغتنامه دهخدا
مایه کردن . [ ی َ / ی ِ ک َ دَ ] (مص مرکب ) مایه ساختن . سرمایه ساختن . فراهم آوردن سرمایه : خرد بر دل خویش پیرایه کردبه رنج تن از مردمی مایه کرد. فردوسی .زخورشیدمر روز را مایه کردشب قیرگون خاک را سایه کرد. اسدی .سال عالم عنف و لطف و مهر و کینت مایه ...
-
مایه گاو
لغتنامه دهخدا
مایه گاو. [ ی َ / ی ِ ] (اِ مرکب ) ماده گاو. (ناظم الاطباء). و رجوع به مایه شود.
-
مایه گذاشتن
لغتنامه دهخدا
مایه گذاشتن . [ ی َ / ی ِ گ ُ ت َ ] (مص مرکب ) به معنی مایه رفتن و در خرج افتادن است . نیز هرگاه کسی به جان کسی دیگر سوگند خورد، یا از کیسه ٔ او خرج کند بدو می گوید: از من مایه مگذار! یا چرا از من مایه می گذاری ؟! (فرهنگ لغات عامیانه ٔ جمال زاده ). و...
-
مایه گرفتن
لغتنامه دهخدا
مایه گرفتن . [ ی َ / ی ِ گ ِ رِ ت َ ] (مص مرکب ) سرمایه ساختن . اساس قرار دادن . وسیله ساختن : هر آنکه بر طلب مال ، عمر مایه گرفت چو روزگار برآمد نه مایه ماند ونه سود. ناصرخسرو. || نیرو گرفتن . استعداد یافتن . آرایش یافتن : مگر که باغ زنیسان چو ملک م...
-
مایه خوش
لغتنامه دهخدا
مایه خوش . [ ی َ / ی ِ خوَش ْ / خُش ْ ] (ص مرکب ) شیرین و خوشمزه . (ناظم الاطباء).