کاربر عزیز نسخه جدید واژهیاب در دسترس است. در تاریخ ۳۰ اردیبهشت فعالیت این نسخه از سایت متوقف خواهد شد و نسخه جدید جایگزین میگردد. اگر از دفترواژه استفاده میکردید لازم است از آن بکاپ تهیه فرمایید چرا که این مورد به نسخه جدید منتقل نخواهد شد.
نتایج زیر ناقص است. برای مشاهدهٔ موارد بیشتر روی دکمه کلیک نمایید. جستوجوی بیشتر
خطای سرور
متأسفانه سرور با خطا مواجه شد. مشکل را بررسی میکنیم و به زودی حل خواهیم کرد.
تبارک ا پیدا نشد!
- از درستی املای واژهٔ نوشتهشده مطمئن شوید.
- شکل سادهٔ لغت را بدون نوشتن وندها و ضمایر متصل بنویسید.
- این جستوجو را در فرهنگهای دیگر انجام دهید.
-
اله العالمین
لغتنامه دهخدا
اله العالمین . [ اِ لا هُل ْ ل َ ] (اِخ ) خدای تعالی . اﷲ تبارک و تعالی : دست من گیر ای اله العالمین زین پرآفت جای و چاه تاربام .ناصرخسرو.
-
مشیة
لغتنامه دهخدا
مشیة. [ م َ شی ی َ ] (ع اِ) اراده ٔ خداوند تبارک و تعالی . الحدیث ، قال الرضا علیه السلام : الابداع و الارادة و المشیة، اسماء ثلثة و معناها واحد. (ناظم الاطباء).- بمشیةاﷲ، بمشیئةاﷲ ؛ به خواست خدای تبارک و تعالی : اکنون آن شرط نگاه دارم بمشیةاﷲ و عونه...
-
ابن فضیل کاتب
لغتنامه دهخدا
ابن فضیل کاتب . [ اِ ن ُ ف ُ ض َل ِ ت ِ ] (اِخ ) ابوالحسن علی بن الحسین بن الفضیل بن مروان فارسی . ازجمله ٔ کتب او کتاب الاصنام و ماکانت العرب و العجم تعبد من دون اﷲ تبارک اسمه . (ابن الندیم ).
-
ذوالجلال والاکرام
لغتنامه دهخدا
ذوالجلال والاکرام . [ذُل ْ ج َ ل ِ وَل ْ اِ ] (اِخ ) خداوند بزرگی و گرامی کردن . (مهذب الاسماء). خداوند بزرگی و بزرگوار کردن . (قاضی خان بدر محمد دهار). اسمی از اسماء صفات خدای تعالی عز اسمه . مقتبس از آیه ٔ کریمه ٔ : تبارک اسم ربک ذی الجلال والاکرام...
-
رب الارباب
لغتنامه دهخدا
رب الارباب . [ رَب ْ بُل ْ اَ ] (اِخ ) پروردگار پروردگاران و مراد خدای تبارک و تعالی باشد. (ناظم الاطباء) : و چنان دید امیرالمؤمنین ... که بگرداند خاطرخود را از جزع بر این مصیبت بسوی بازیافت اجر و ثواب از رب الارباب . (از تاریخ بیهقی چ ادیب ص 311). ...
-
منن
لغتنامه دهخدا
منن . [ م ِ ن َ ] (ع اِ) ج ِ منت . (اقرب الموارد) (غیاث ) (آنندراج ) (ناظم الاطباء) : هرچه یابد ببخشد و ننهدبه رسانندگان مال منن . فرخی .چون گردن احرار ز بار منن خویش دهقان اجل احمد سمسار شکسته . سوزنی .کای خدا زین خواجه ٔ صاحب منن چون نیاموزی تو بند...
-
گیهان خدیو
لغتنامه دهخدا
گیهان خدیو. [ گ َ / گ ِ خ َ وْ ] (اِخ ) خدیو گیهان . خداوند جهان . ایزد تبارک و تعالی : به دارنده یزدان گیهان خدیوکه دورم من از راه و فرمان دیو. فردوسی .همی سر بپیچی به گفتار دیوببری دل از راه گیهان خدیو. فردوسی .چرا سر کشی تو به فرمان دیوبپیچی سر از...
-
احسن
لغتنامه دهخدا
احسن . [ اَ س َ ] (ع ن تف ) نیکوتر. بهتر. اعلی . احمد. اولی . اصلح . ج ، اَحاسِن : تبارک اﷲ احسن الخالقین . (قرآن 14/23).در شعر مپیچ و در فن اوچون اکذب اوست احسن او. نظامی .از برای وی احمد انواع منایا و احسن اقسام روایا (؟) مقدّر ساخت . (ترجمه ٔ تاری...
-
بتوراک
لغتنامه دهخدا
بتوراک . [ ب َ ] (اِ) چاهی که خرمن در آن کرده و با خاک و خاشاک سرش را بپوشانند. چاهی باشد که غله و امثال آن در آن کنند و خاک بر بالای آن ریزند. (برهان قاطع). و آن را به فارسی گوری نیز گویند زیراکه به گور ماند که قبر باشد. (انجمن آرای ناصری ) (آنندراج...
-
ماشأا
لغتنامه دهخدا
ماشأا. [ ئَل ْ لاه ](ع اِ مرکب ) کلمه ٔ فعل مأخوذ از تازی یعنی هرچه خدا بخواهد. (ناظم الاطباء). || (صوت مرکب ) مخفف «ماشأاﷲ کان مالم یشاء لم یکن » است . چون کسی یا چیزی در حسن و زیبایی و خوبی کسی را شگفت آید ماشأاﷲ گوید و آن را چون تعویذی شمارند ...
-
اختبار
لغتنامه دهخدا
اختبار. [ اِ ت ِ ] (ع مص ) آزمودن . (تاج المصادر بیهقی ) (زوزنی ). امتحان . (غیاث ). آزمایش . تجربت . ابتلاء. استخبار : هرکه بر درگاه پادشاهان بی جریمه ای جفا دیده باشد... پیش از امتحان و اختبار پادشاه را تعجیل نشایست فرمود در فرستادن او بجانب خصم . ...
-
کلام جامع
لغتنامه دهخدا
کلام جامع. [ ک َ م ِ م ِ ] (ترکیب وصفی ، اِ مرکب ) سخن پرمعنی . کلامی که معنی بسیار دارد. || در اصطلاح فن بدیع، آن است که کلام مشتمل باشد بر مواعظ حسنه و حکمتهای متقنه ... (هنجار گفتار ص 279). رشید وطواط آرد: این صنعت چنان باشدکه شاعر ابیات خویش بی ح...
-
ناشایست
لغتنامه دهخدا
ناشایست . [ ی ِ ] (ص مرکب ) چیزی که شایسته و لایق نباشد. (ناظم الاطباء). نادرخور. نامناسب . نالایق . ناشایسته . ناسزاوار. نازیبنده . نابجا. || ناروا. حرام . ممنوع . محظور. منهی . ناجایز. گناه . بزه : یاری خواستم از باری تبارک و تعالی به گزاردن آنچه ب...
-
ابونیزر
لغتنامه دهخدا
ابونیزر. [ اَ ن َ زَ ] (اِخ ) یاقوت در معجم البلدان در کلمه ٔ عین ابی نیزر گوید: روایت کرد یونس از محمدبن اسحاق بن یسار که ابونیزر که عین ابی نیزر بدو منسوب است غلام علی بن ابیطالب رضی اﷲ عنه پسر نجاشی ملک حبشه بود و این همان نجاشی است که مسلمین را د...
-
چشم بد
لغتنامه دهخدا
چشم بد. [ چ َ / چ ِ م ِ ب َ ] (ترکیب وصفی ، اِ مرکب ) نظر بد و نگاه بد. (ناظم الاطباء). چشمی که اثر بد دارد و چشم زخم میزند. (فرهنگ نظام ). چشم زخم . عین الکمال : ندانم چه چشم بد آمد براوی چرا پژمرید آن چو گلبرک روی . فردوسی .چون کار بآخر رسید چشم بد...