کاربر عزیز نسخه جدید واژهیاب در دسترس است. در تاریخ ۳۰ اردیبهشت فعالیت این نسخه از سایت متوقف خواهد شد و نسخه جدید جایگزین میگردد. اگر از دفترواژه استفاده میکردید لازم است از آن بکاپ تهیه فرمایید چرا که این مورد به نسخه جدید منتقل نخواهد شد.
خطای سرور
متأسفانه سرور با خطا مواجه شد. مشکل را بررسی میکنیم و به زودی حل خواهیم کرد.
مطابق مدل ی در اوردن پیدا نشد!
- از درستی املای واژهٔ نوشتهشده مطمئن شوید.
- شکل سادهٔ لغت را بدون نوشتن وندها و ضمایر متصل بنویسید.
- این جستوجو را در فرهنگهای دیگر انجام دهید.
-
جستوجو در متن
-
متممیت
لغتنامه دهخدا
متممیت . [ م ُ ت َم ْ م ِی ْ ی َ ] (ع مص جعلی ، اِمص ) متمم بودن . رجوع به متمم شود.- اصل متممیت ؛ مضمونی است که در «مکانیک کوانتائی » نیلز بور وارد شده است . برطبق این ، حقایق مربوط به منظومه های اتمی را که به وسیله ٔ آزمایشهای مختلف بدست آمده نمی ...
-
استعلائیة
لغتنامه دهخدا
استعلائیة. [ اِ ت ِ ئی ی َ ] (اِخ ) (سنه ٔ ...) نام سال دوّم بعثت رسول (ص ) از سیزده سال توقف آن حضرت در مکه ، مطابق سال دوم نزول قرآن بمکّه . در این سال سوره ٔ الاعلی ، الطارق ، البروج ، انشقاق ، تطفیف ، انفطار، التکویر، عبس ، نازعات ، نباء، مرسلات ...
-
نظیریة
لغتنامه دهخدا
نظیریة. [ ن َ ری ی َ ] (اِخ ) سنه ٔنظیریة؛ نام سال چهارم نزول قرآن به مدینة، و در این سال سوره ٔ حشر و ممتحنه نازل شد. و آن مطابق با سال هفدهم بعثت حضرت رسول (ص ) است . (یادداشت مؤلف ).
-
احدیه
لغتنامه دهخدا
احدیه . [ اُ ح ُ دی ی َ ] (اِخ ) نام سال سیم هجرت رسول صلوات اﷲ علیه به مدینه و آن مطابق با سال شانزدهم بعثت است و غزوه ٔ احد در آن سال روی داده است .
-
آلا
لغتنامه دهخدا
آلا. (فرانسوی ، حرف اضافه ) در کلماتی که از فرانسه در زبان ما داخل شده چون و مانند و مطابق باشد، چون : آلافرانک ، آلانگله ، آلاتورک ، آلاگارسن و آلامد. لیکن دو کلمه ٔ آلاپلنگی به معنی منقش بخالهای درشت و آلابلبلی به معنی جای رفیع و بلند (چون آشیان بل...
-
غربی
لغتنامه دهخدا
غربی . [ غ َ رَبی ی ] (ص نسبی ) منسوب است به باب الغربیة که محله ای است به بغداد و در آنسوی شط قرار دارد. (از انساب سمعانی ). در معجم البلدان غَرَبة به یکی از دروازه های بزرگ دارالخلافه ٔ بغداد اطلاق شده است و منسوب آن مطابق قاعده ٔ نسبت غَرَبی می شو...
-
خندقیه
لغتنامه دهخدا
خندقیه . [ خ َ دَ قی ی َ ] (اِخ ) نام سال پنجم نزول حضرت نبی بمدینه و در این سال سوره ٔ حجرات و حج نازل شد. این سنه سال پنجم هجرت رسول (ص ) است که مطابق با سال هیجدهم بعثت می باشد. (یادداشت بخط مؤلف ).
-
یشوع بخت
لغتنامه دهخدا
یشوع بخت . [ ی َ ب ُ ] (اِخ ) نام یکی از ایرانیان نسطوری مذهب بوده که قانون مدنی زمان ساسانیان را به سریانی ترجمه کرده است و این ترجمه در بسیاری از موارد مطابق است با قوانین «ماتیکان هزار داتستان » پهلوی . (از فرهنگ ایران باستان ص 173). و رجوع به الج...
-
ینی چری
لغتنامه دهخدا
ینی چری . [ ی ِ چ ِ ] (ترکی ، اِ مرکب ) ینگی چریک . ینگی چری . سرباز نو غیرمنظم . سلطان محمودخان دوم در 1241 هَ . ق . مطابق ماده تاریخ «غزای اکبر» این قوم را برانداخت . سپاهی پیاده که در سده ٔ هشتم هجری ارخان پسر عثمان دومین سلطان سلسله ٔ عثمانیان از...
-
رشدیه
لغتنامه دهخدا
رشدیه . [ رُ دی ی َ ] (اِخ ) حاجی میرزا حسن تبریزی ، معروف به رشدیه . وی از اولین کسانی بوده است که در حدود پنجاه سال پیش از این ابتدا در تبریز و سپس در اوایل سلطنت مظفرالدین شاه مدرسه ٔ ابتدائی بسبک جدید در سنه ٔ 1315 هَ . ق . در تهران تأسیس نمود، ...
-
قیم
لغتنامه دهخدا
قیم . [ ق َی ْ ی ِ ] (ع ص ، اِ) سرپرست . برپادارنده ٔ کاری . حافظ و نگهبان و حامی . (ناظم الاطباء). کفیل . (از اقرب الموارد). متولی . گویند: قیم الوقف و قیم الحمام . || (اصطلاح حقوق ) محجورین [ صغار، مجانین ، اشخاص غیررشید ] در اثر آنکه نمی توانند من...
-
تربیت
لغتنامه دهخدا
تربیت . [ ت َ ی َ ] (اِخ ) میرزا محمد علیخان تبریزی (1256 - 1318 هَ . ش .). مردی فاضل و متتبع بود و کتابخانه ٔ مفصل معتبری از کتب خطی و چاپی فراهم کرده ... در اثناء جنگ جهانگیر اول 1914 - 1918 م . آن مرحوم با جمعی ایرانیان مهاجر دیگر به برلین آمده بو...
-
روپیه
لغتنامه دهخدا
روپیه . [ ی َ / ی ِ ] (سانسکریت ، اِ) اسم هندی فضه ٔ مسکوک است . (فهرست مخزن الادویه ). نام بزرگترین سکه ٔ نقره ٔ هند است که دو مثقال و نیم وزن دارد. در سنسکریت روپیه بمعنی نقره است . (فرهنگ نظام ). واحد پول هندوستان و پاکستان و سیلان و نپال و اندونز...
-
شرعی
لغتنامه دهخدا
شرعی . [ ش َ عی ی / ش َ ] (ص نسبی ) منسوب به شرع . (یادداشت مؤلف ) (ناظم الاطباء). آنچه به شرع نسبت داده شود. (از اقرب الموارد) : امور شرعی سرکار فیض آثار متعلق و مختص عالیجاه صدر خاصه است . (تذکرةالملوک ص 2). مجملاً عزل و نصب مباشرین موقوفات ... اگ...
-
کلس
لغتنامه دهخدا
کلس . [ ک ِ ] (معرب ، اِ) آهک . (منتهی الارب ) (از آنندراج ) (ناظم الاطباء). به عربی آهک را گویند. (برهان ). آهک سفید. (غیاث ). آهک زنده . حجر مشوی . حجاره ٔ مشویه . (یادداشت به خط مرحوم دهخدا). در اصطلاح علم شیمی ، آهک زنده را گویند که عبارت است از ...